Er is een Brussels regeerakkoord en de inschakelingsondernemingen werken gestaag door. Maar de perfecte Brusselse storm is lang niet voorbij.
Hervorming werkloosheid…Part II
Terwijl het sociaal experiment gestart is en de 42 000 uitgesloten Brusselaars aankloppen bij de OCMW\’s is er van een ultiem jobaanbod in Brussel nog geen sprake. De inhoud is onbekend. De inschatting van ‘1 op 3 uitgeslotenen melden zich aan bij het OCMW’ blijkt voor Brussel een grove onderschatting. Het zal in veel Brusselse gemeenten meer dan 50%, zelfs 70% zijn. De workload bij de OCMW’s stijgt tot ongekende hoogtes. De rol van de OCMW’s, dat het laatste veiligdheidsnet was, verandert momenteel door de hervorming. Zij krijgen een structurele rol toebedeeld, een deel van de sociale zekerheid komt bij de sociale bijstand terect. De Brusselse OCMW\s hebben steeds meer missies en te weinig sociale assistenten.
Brulocalis verklaarde in de Adviesraad SO van 10 februari 2026 dat er 2650 posten artikel 60 waren momenteel en dat 351 posten geïmpacteerd gingen worden door de inkorting van de werkloosheid op 1 maart. Ze kunnen die onmogelijk ineens tegelijk vervangen. Glashelder.
De nieuwe dossiers voor leefloners zijn prioritair. Daarnaast zijn er drie maal meer vervangingen artikel 60 te doen dan normaal, door dezelfde teams. De bruuske inkorting van de artikel 60 contracten tot 1 jaar, knipt de uitstroombegeleiding in de laatste zes maanden van het traject weg. De inkorting affecteerde in januari 2026 al een 50-tal artikel 60 posten bij FeBIO-leden. Als je die doelgroep medewerkers niet snel kan vervangen, krijg je minder mensen, minder productie van goederen of diensten. Parallel is er de recente overschrijding van de spilindex en loonstijgingen, die door VGC zonder structurele indexering onvoldoende of niet gecompenseerd worden. Veel inschakelingsondernemingen kennen immers een zogenaamde ‘klaverbladfinanciering’, financiering uit diverse beleidshoeken, zoals mobiliteit of welzijn.
Chaotische beleidscontext werkgelegenheid
Een resolutie in Brussel in voorbereiding moest de evaluatie van werkzoekenden door Actiris verstrengen (Bruzz, 28/1/2026).
- Het driekoppig college werd afgeschaft dat oordeelt of werklozen met uitkering zich voldoende inspannen om job te vinden. Nu één evaluator. Bij negatieve evaluatie, tweede.
- Verplichte ‘competentiebalans’, wzkn document invullen welke opleidingen, skills, competenties.
- Actiris komt binnen 2 maanden na eerste aanmelding met concreet voorstel job, stage of beroepsopleiding. Wie zo’n opleiding zonder gegronde reden weigert, riskeert negatieve evaluatie.
- Betere aansluiting arbeidsmarkt Vlaanderen, Wallonië, sneller naar VDAB en Forem.
- Procedure sluit aan bij federale hervorming.
Deze resolutie is weggestemd na een interventie van vakbonden en patronaat uit het sociaal overleg. Onvoldoende consultatie lag aan de basis. De amendementen weken af van de initiële voorstellen en resulteerden uiteindelijk niet in overeenstemming.
FeBIO meent dat de sociale economie deel is van de oplossing voor langdurig werklozen.
Dat de nieuwe regionale beleidsverklaring vermeldt de wil tot zeer proactieve ondersteuning ten aanzien van de sociale economie, dat is positief. Die moet een sleutelrol vervullen, voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Verstrenging, meer begeleiding betekent niet automatisch meer werk voor laaggeschoolden. Zinvol werk op maat, lokaal verankerd en met duidelijke meerwaarde voor de samenleving is deel van de oplossing. Aandacht moet gaan naar de verenigbaarheid van werk met het gezinsleven (kinderopvang), en bijkomende jobcreatie. Hou rekening met de vrouwen die halftijds willen werken omwille van de gezinsverantwoordelijkheden.
De overheid als ‘werkgever van de laatste toevlucht’.
Gesubsidieerde jobs liggen in deze onzekere tijden voor de hand. Het aantal sollicitaties stijgt sterk bij onze sociale ondernemingen, maar het aantal plaatsen is beperkt. “Mensen komen tegenwoordig trillend op hun benen binnen”, zei Celine Nieuwenhuyse van de Federatie van de Sociale Diensten (sociaal werkers, actief in de vzw’s), onlangs op een vergadering van het middenveld.
In Vlaanderen was er krapte op de arbeidsmarkt maar de conjunctuur vertraagt er. Dat voelen jongeren zonder ervaring eerst. Bij reguliere werkgevers heerst in onzekere tijden minder animo om zelf veel in opleiding te investeren. In Brussel knelt het schoentje van het structureel jobtekort voor laaggeschoolden nog steeds. Er zijn veel faillissementen en een grote stadsvlucht, terwijl voldoende bedrijven en een bevolking met relatief hoge fiscaliteit nodig zijn.
Meer artikel 60 contracten sociale economie, of langere trajecten mogelijk houden zou met de verwachte extra middelen van federaal voor sociale economie een optie kunnen zijn. Of een nieuw tewerkstellingsstatuut…? Een kort traject volstaat niet voor iedereen. Voor Vlaanderen liggen de plannen voor de uitrol (meer maatwerkers met omkadering) van de extra middelen al klaar. Daar opteert men voor meer duurzame tewerkstelling binnen collectief maatwerk. Brussel staat nog niet ver met het denkwerk. Het Brussels Gewest moet bijvoorbeeld langere trajecten dan 312 dagen ook kunnen betalen. Er is bovendien een juridisch probleem met de ’terbeschikkingstelling’ in de regio’s die deze oplossing voorlopig onmogelijk maakt.
FeBIO wenst de nieuwe minister van werk succes! We staan klaar voor constructief overleg.
Welke kansen op waardig werk gaat men de inactieve Brusselaars op korte termijn kunnen bieden? Hoe denkt men over het recht op arbeid, op de vrije beroepskeuze, en het recht op bescherming tegen werkloosheid, zoals die in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staan? Een positief gevolg van het maximaliseren van tewerkstelling voor kansengroepen moet op langere termijn zijn dat door de lonen de consumptie stijgt, wat een klein extra positief economisch effect oplevert, in de vraag.