Vzw Cosmos is een Anderlechtse organisatie met diepe wortels in Kuregem. We zijn bekend om onze twee lokale dienstencentra, Cosmos en Vives, en om ons socioprofessioneel inschakelingsproject in de horeca. Elke dag opnieuw zetten wij ons in voor een leefbare buurt, voor ontmoeting, zorg en samenleven. In Kuregem is dat geen vrijblijvende opdracht, maar een dagelijkse strijd.
Want wie hier werkt, weet dat de uitdagingen groot zijn. Drugsgeweld, een verloederd straatbeeld en een gebrek aan respect voor de openbare orde doorkruisen voortdurend het werk aan een buurt waar mensen graag wonen.
Toch blijven onze medewerkers zich met volle overtuiging inzetten, vaak tegen de stroom in, en steeds weer tegen de hardnekkige vooroordelen over Kuregem. Laat het duidelijk zijn: Kuregem is géén helhol. Het is een wijk vol veerkracht, solidariteit en engagement, maar die verdient ondersteuning in plaats van afbouw.
En die ondersteuning staat vandaag zwaar onder druk. Met een vaste personeelsploeg van amper 2 VTE houden wij ons lokaal dienstencentrum draaiende. Sinds midden 2025 zijn we door besparingen zelfs herleid tot 1,8 VTE, terwijl de noden in de wijk blijven toenemen. Dit is geen efficiëntie meer, dit is structurele onder-financiering.
Maar stenen alleen maken geen sociaal werk!
Cosmos vzw sleept bovendien een zware financiële last mee uit het verleden. In 2015 kochten we een pand aan en in 2020 renoveerden we het tot een broodnodige werk- en ontmoetingsplek voor buurtorganisaties en comités. Dat kon enkel dankzij investeringsmiddelen van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie en het Vlaams Brusselfonds. Die investeringen in stenen waren noodzakelijk en welkom, maar stenen alleen maken geen sociaal werk.
Tussen 2021 en 2025 stegen onze personeelskosten met ongeveer 20%. De Vlaamse Gemeenschap indexeert haar subsidies voor de lokale dienstencentra, maar de VGC blijft achter. Tussen 2022 en 2024 steeg de VGC-subsidie met amper 12%. Het verschil wordt volledig afgewenteld op onze organisatie. Wat is het gevolg? Besparingen op mensen. Besparingen op ervaring. Besparingen op stabiliteit. Binnen de ldc-sector groeit zo de druk om net die medewerkers met de meeste anciënniteit weg te besparen, een regelrechte afbraak van jarenlang opgebouwde expertise.
De VGC investeerde de afgelopen tien jaar miljoenen euro’s in de aankoop en renovatie van ldc-gebouwen. Dat was een noodzakelijke inhaalbeweging na jaren van verwaarlozing. Maar zonder voldoende en stabiel personeel blijft die investering leeg. Een gebouw zonder mensen is geen dienstencentrum. Sociale infrastructuur rendeert alleen als ze gedragen wordt door mensen die tijd, ruimte en waardering krijgen om hun werk te doen.
Waar wacht de VGC nog op ?
Daarom is de vraag vandaag niet óf, maar wanneer de VGC haar verantwoordelijkheid opneemt. Jaarlijkse indexering van de subsidies voor de ldc’s is geen luxe, geen extraatje en geen gunst. Het is een minimale voorwaarde om sociale afbraak te stoppen en kwetsbare buurten niet verder in de steek te laten.
Bijdrage Mark D’Hondt, coördinator Cosmos.